All questions
Question 1
Bartek napisał e-mail do urzędu miejskiego: "Szanowni Państwo, piszę w sprawie dziury w chodniku przy ulicy Różanej 7 która jest bardzo duża i niebezpieczna i ktoś może się przez nią przewrócić i zrobić sobie krzywdę i proszę o jak najszybszą naprawę tej dziury bo to jest naprawdę pilne i ważne i czekam na odpowiedź, Bartek Wiśniewski"
Bartek chce przeredagować wiadomość tak, aby była odpowiednia dla urzędowego odbiorcy. Jego kolega twierdzi, że wystarczy tylko dodać interpunkcję. Bartek uważa, że potrzeba więcej zmian. Kto ma rację i dlaczego?
- Kolega ma rację – wiadomość zawiera wszystkie potrzebne informacje, a dodanie przecinków i kropek w odpowiednich miejscach w pełni dostosuje ją do urzędowego stylu.
- Bartek ma rację – wiadomość wymaga nie tylko interpunkcji, ale też usunięcia potocznych sformułowań ("zrobić sobie krzywdę", "to jest naprawdę pilne i ważne"), ograniczenia nadmiernych spójników "i" oraz zastosowania bardziej formalnego słownictwa i struktury zdań. (correct answer)
- Bartek ma rację, ale tylko dlatego, że wiadomość jest zbyt krótka – powinien dodać więcej szczegółów technicznych dotyczących wymiaru i głębokości dziury, aby urząd mógł lepiej ocenić sytuację.
- Kolega ma rację – w kontaktach z urzędami styl nieformalny jest akceptowany, ponieważ liczy się przede wszystkim przekazanie informacji, a nie forma jej podania.
Explanation: Kiedy widzisz pytanie o redagowanie tekstu dla konkretnego odbiorcy, zawsze zadaj sobie pytanie: czy zmiana dotyczy tylko formy technicznej (np. interpunkcji), czy też samego stylu i słownictwa? To rozróżnienie jest kluczowe w języku polskim.
E-mail Bartka ma dwa rodzaje problemów. Pierwszy to brak interpunkcji – to prawda. Ale drugi, głębszy problem to styl: zdania są połączone wielokrotnie powtarzanym spójnikiem „i" (co tworzy tzw. wielokrotne współrzędne zdaniowe), pojawiają się potoczne wyrażenia jak „zrobić sobie krzywdę" czy „to jest naprawdę pilne i ważne", a całość brzmi jak mówiona rozmowa, nie oficjalne pismo. Styl urzędowy wymaga zwięzłości, precyzji i neutralnego, formalnego słownictwa. Dlatego odpowiedź B jest prawidłowa – Bartek słusznie uważa, że same przecinki nie wystarczą.
Odpowiedź A popełnia błąd, zakładając, że interpunkcja „naprawia" styl. Przecinki nie zmienią potocznych sformułowań ani chaotycznej struktury zdań – to dwa osobne poziomy języka.
Odpowiedź C myli się co do kierunku zmian. Długość i szczegóły techniczne to zupełnie inne zagadnienie – pytanie dotyczy dostosowania stylu do odbiorcy, nie ilości informacji.
Odpowiedź D zawiera fałszywe założenie. W komunikacji urzędowej forma jest równie ważna co treść – styl nieformalny może zostać odebrany jako brak szacunku lub nieprofesjonalizm.
Zapamiętaj: w pytaniach o styl pisma zawsze sprawdzaj trzy warstwy – słownictwo, strukturę zdań i rejestr językowy (formalny vs. nieformalny). Sama interpunkcja to tylko jedna z nich.
Question 2
Tomek wysłał do swojego profesora następującą wiadomość e-mail: "Szanowny Panie, chciałem zapytać czy moge oddać pracę domową w piątek zamiast w czwartek bo nie zdążę jej skończyć na czas z powodu że mam dużo innych zajęć i mam nadzieję że Pan rozumie i się zgodzi, dziękuje, Tomek"
Profesor prosi Tomka o przeredagowanie wiadomości tak, aby była odpowiednia dla odbiorcy i bardziej czytelna. Która wersja wiadomości najlepiej spełnia ten cel?
- Szanowny Panie Profesorze, proszę o zgodę na oddanie pracy domowej w piątek zamiast w czwartek. W tym tygodniu mam wiele innych zobowiązań i nie zdążę ukończyć pracy na czas. Z góry dziękuję za zrozumienie. Z poważaniem, Tomek. (correct answer)
- Hej, czy mógłbyś przedłużyć mi termin oddania pracy? Mam dużo zajęć i nie dam rady skończyć na czwartek. Dzięki, Tomek.
- Szanowny Panie Profesorze, niestety z powodu licznych i nieoczekiwanych obowiązków, które całkowicie uniemożliwiają mi skupienie się na pracy, uprzejmie błagam o łaskawe przedłużenie terminu o jeden dzień, mianowicie do piątku, jeśli Szanowny Pan raczy wyrazić na to zgodę.
- Szanowny Panie Profesorze, chciałem zapytać czy moge oddać pracę domową w piątek zamiast w czwartek, bo nie zdążę jej skończyć na czas. Dziękuje, Tomek.
Explanation: Kiedy piszesz wiadomość e-mail do nauczyciela lub profesora, musisz zadbać o dwa kluczowe elementy: odpowiedni rejestr językowy (formalny, grzeczny) oraz czytelność i zwięzłość (jasna struktura, konkretna prośba). Oryginalna wiadomość Tomka zawiera błędy ortograficzne („moge", „dziękuje"), brak przecinków, zbyt potoczny styl i chaotyczną składnię — wszystko to wymaga poprawy.
Odpowiedź A spełnia oba wymagania profesora. Zawiera właściwy zwrot adresatywny („Szanowny Panie Profesorze"), jasno sformułowaną prośbę, krótkie uzasadnienie, grzeczne podziękowanie z wyprzedzeniem oraz formalne pożegnanie („Z poważaniem"). Zdania są poprawne gramatycznie i łatwe do przeczytania.
Odpowiedź B jest błędna, ponieważ używa nieformalnego języka typowego dla rozmowy z rówieśnikiem („Hej", „nie dam rady", „Dzięki"). Taki rejestr jest zupełnie nieodpowiedni w korespondencji ze starszą osobą w kontekście akademickim.
Odpowiedź C wpada w przeciwną pułapkę — jest przesadnie kwiecista i nienaturalnie zawiła. Wyrażenia takie jak „uprzejmie błagam" czy „jeśli Szanowny Pan raczy wyrazić zgodę" brzmią archaicznie i tworzą jeden długi, nieczytelny okres zdaniowy. Grzeczność nie oznacza przesady.
Odpowiedź D poprawia zwrot grzecznościowy, ale pozostawia błędy ortograficzne z oryginału („moge", „Dziękuje") i brak formalnego zakończenia, więc nie spełnia w pełni celu redagowania.
Wskazówka: Przy zadaniach o redagowaniu e-maila szukaj odpowiedzi, która jest formalna, ale naturalna — bez kolokwializmów (jak B) i bez przesadnej kwiecistości (jak C). Złoty środek to zawsze prawidłowa odpowiedź.
Question 3
Klub sportowy opublikował następujące ogłoszenie: "Zapraszamy wszystkich chętnych na trening piłki nożnej który odbędzie się w niedzielę na boisku przy ul. Sportowej 10 trening rozpocznie się o 10:00 i potrwa do 12:00 prosimy o zabranie odpowiedniego stroju i butów sportowych i wody do picia i prosimy o punktualność ponieważ trener nie czeka na spóźnionych i zacznie bez nich"
Redaktor ogłoszenia zauważa dwa osobne problemy: brak interpunkcji oraz powtarzający się zwrot. Które zdanie zawiera OBYDWA te problemy jednocześnie w obrębie jednej wypowiedzi?
- "Zapraszamy wszystkich chętnych na trening piłki nożnej który odbędzie się w niedzielę na boisku przy ul. Sportowej 10"
- "trening rozpocznie się o 10:00 i potrwa do 12:00 prosimy o zabranie odpowiedniego stroju"
- "ponieważ trener nie czeka na spóźnionych i zacznie bez nich"
- "prosimy o zabranie odpowiedniego stroju i butów sportowych i wody do picia i prosimy o punktualność" (correct answer)
Explanation: Kiedy redaktor szuka dwóch problemów jednocześnie w jednym fragmencie, musisz przeanalizować każdy fragment pod kątem obu kryteriów naraz: braku znaków interpunkcyjnych (przecinki, kropki) oraz powtarzającego się zwrotu (czyli zbędnego, redundantnego wyrażenia).
Fragment D — "prosimy o zabranie odpowiedniego stroju i butów sportowych i wody do picia i prosimy o punktualność" — spełnia oba warunki równocześnie. Po pierwsze, wielokrotne użycie spójnika „i" zamiast przecinków tworzy tzw. wielospójnikowość (polisyndetон), czyli brak właściwej interpunkcji — między wyliczanymi elementami powinny stać przecinki. Po drugie, zwrot „prosimy o" pojawia się dwukrotnie w tej samej wypowiedzi bez potrzeby — drugie „prosimy o" jest zbędnym powtórzeniem, które można zastąpić przecinkiem i spójnikiem.
Odpowiedź A zawiera brak interpunkcji (brak przecinka przed „który"), ale nie ma powtarzającego się zwrotu — to tylko jeden problem. Odpowiedź B to dwa oddzielne zdania sklejone bez kropki, więc brakuje interpunkcji, jednak nie znajdziesz tu powtórzonego zwrotu. Odpowiedź C jest gramatycznie poprawna pod względem interpunkcji w swoim zakresie i nie zawiera żadnego powtórzenia — to fragment bez wyraźnych błędów spośród wymienionych.
Wskazówka strategiczna: Gdy pytanie wymaga znalezienia fragmentu z dwiema wadami naraz, działaj jak lista kontrolna — sprawdzaj każdy fragment kolejno pod kątem każdego kryterium z osobna, a szukaj tego, który „zalicza" oba. Nie zatrzymuj się na pierwszym znalezionym błędzie.
Question 4
Zuzanna napisała wiadomość do swojego szefa: "Dzień dobry, chciałam poinformować że dzisiaj jestem chora i nie mogę przyjść do pracy i pójdę do lekarza i wezmę zwolnienie i jutro też mnie nie będzie ale pojutrze na pewno wrócę, przepraszam za kłopot, Zuzanna"
Szef Zuzanny zwraca uwagę, że wiadomość jest trudna do szybkiego odczytania. Która z poniższych zmian NAJBARDZIEJ poprawi czytelność tej wiadomości bez zmiany jej treści?
- Zamiana wszystkich spójników "i" na przecinki, co skróci wiadomość i sprawi, że będzie wyglądała bardziej oficjalnie.
- Podział jednego długiego zdania na kilka krótszych, z których każde przekazuje jedną informację: nieobecność dziś, wizyta u lekarza ze zwolnieniem, nieobecność jutro i powrót pojutrze. (correct answer)
- Usunięcie informacji o zwolnieniu lekarskim, ponieważ jest to szczegół, który szef może sprawdzić samodzielnie w dokumentacji kadrowej.
- Zamiana formy "chciałam poinformować" na "informuję", co nada wiadomości bardziej bezpośredni ton i wystarczy do poprawy jej ogólnej czytelności.
Explanation: Kiedy widzisz pytanie o czytelność tekstu, zastanów się, co tak naprawdę utrudnia szybkie odczytanie wiadomości. Najczęstszym problemem nie jest słownictwo ani ton, lecz struktura zdań — zbyt długie, wielokrotnie złożone zdania zmuszają czytelnika do śledzenia wielu informacji naraz.
W wiadomości Zuzanny głównym problemem jest jedno bardzo długie zdanie połączone wielokrotnie spójnikiem "i", które zawiera aż cztery odrębne informacje: nieobecność dziś, wizyta u lekarza, wzięcie zwolnienia i nieobecność jutro. Odpowiedź B rozwiązuje dokładnie ten problem — dzieląc jedno zdanie na kilka krótszych, z których każde niesie jedną myśl. To klasyczna zasada pisania jasnych wiadomości: jedna informacja = jedno zdanie.
Odpowiedź A jest błędna, ponieważ zamiana spójników "i" na przecinki wcale nie poprawi czytelności — zdanie nadal pozostanie długie i trudne do przetworzenia. Poza tym takie użycie przecinków byłoby gramatycznie nieprawidłowe w zastępstwie spójników łączących zdania składowe.
Odpowiedź C jest błędna, bo pytanie wyraźnie wymaga zmiany bez zmiany treści — usunięcie informacji o zwolnieniu zmienia zawartość wiadomości, a nie jej czytelność.
Odpowiedź D jest błędna, ponieważ zmiana formy czasownika poprawia jedynie ton formalny, ale nie rozwiązuje strukturalnego problemu długiego zdania. To zmiana kosmetyczna, nie strukturalna.
Wskazówka: Na egzaminie, gdy pytanie dotyczy czytelności, szukaj odpowiedzi, która zmienia strukturę, nie tylko styl czy zawartość. Podział na krótkie zdania jest najskuteczniejszym narzędziem poprawy jasności tekstu.
Question 5
Nauczycielka poprosiła uczniów o zredagowanie poniższego fragmentu: "Wczoraj poszłam z koleżanką do kina i film który obejrzałyśmy był bardzo dobry i podobał mi się bardzo i myślę że warto go obejrzeć i polecam go wszystkim moim znajomym i przyjaciołom"
Uczennica Natalia zaproponowała cztery wersje zredagowanego tekstu. Która wersja jest najlepsza, biorąc pod uwagę zarówno poprawność gramatyczną, unikanie niepotrzebnych powtórzeń, jak i zachowanie oryginalnego sensu?
- Wczoraj poszłam z koleżanką do kina i film, który obejrzałyśmy, był bardzo dobry i podobał mi się, dlatego myślę, że warto go obejrzeć i polecam go znajomym i przyjaciołom.
- Wczoraj poszłam z koleżanką do kina i obejrzałyśmy bardzo dobry film, który mi się podobał, więc polecam go wszystkim moim znajomym i przyjaciołom, bo warto go zobaczyć.
- Wczoraj byłam w kinie. Film był dobry. Polecam. Warto obejrzeć. Znajomi powinni to zrobić.
- Wczoraj poszłam z koleżanką do kina. Film, który obejrzałyśmy, był bardzo dobry. Myślę, że warto go zobaczyć i polecam go wszystkim znajomym. (correct answer)
Explanation: Kiedy redagujesz tekst, Twoim celem jest jednoczesne zachowanie oryginalnego sensu, wyeliminowanie zbędnych powtórzeń (szczególnie nadużywanego spójnika „i") oraz zadbanie o poprawność gramatyczną i interpunkcyjną. Dobra redakcja to balans — ani za mało, ani za dużo zmian.
Odpowiedź D jest najlepsza, ponieważ dzieli oryginalny, chaotyczny potok zdań na trzy logiczne, zwięzłe zdania. Każde zdanie pełni osobną funkcję: pierwsze informuje o wyjściu do kina, drugie ocenia film, trzecie zawiera rekomendację. Tekst zachowuje wszystkie kluczowe informacje z oryginału, używa poprawnej interpunkcji (przecinki przy wtrąceniu „który obejrzałyśmy"), a spójnik „i" pojawia się tylko raz i w uzasadnionym miejscu.
Odpowiedź A jest zbyt podobna do oryginału — nadal tworzy jedno długie zdanie połączone wieloma spójnikami. Choć dodano przecinki, problem nadmiernego łączenia zdań nie został rozwiązany. Odpowiedź B scala wszystko w jedno rozbudowane zdanie z kilkoma spójnikami („więc", „bo", „który"), co sprawia wrażenie nieuporządkowania, a kolejność informacji zaburza logiczny przepływ. Dodatkowo zmienia akcent — rekomendacja dla „wszystkich znajomych" pojawia się przed uzasadnieniem. Odpowiedź C idzie w przeciwną stronę: nadmiernie fragmentuje tekst na urywki pozbawione stylu i kontekstu. Zdania takie jak „Polecam" czy „Znajomi powinni to zrobić" tracą oryginalny sens i brzmią zbyt telegraficznie.
Zapamiętaj: dobra redakcja to nie maksymalne skracanie ani minimalne zmiany — to świadome porządkowanie tekstu. Kiedy widzisz zdanie z wieloma „i", najpierw rozdziel je na sensowne całości, a dopiero potem dobierz odpowiednie spójniki łączące.
Question 6
Karolina napisała wiadomość do organizatora wycieczki szkolnej: "Szanowni Państwo, moje dziecko Oliwia Kowalska z klasy 4b nie weźmie udziału w wycieczce do Krakowa która jest zaplanowana na 20 marca, dziecko jest chore i nie będzie mogło pojechać, proszę o zwrot pieniędzy za wycieczkę które wpłaciłam w zeszłym miesiącu, z poważaniem Karolina Kowalska"
Redagując tę wiadomość, Karolina powinna wprowadzić zmianę, która wyeliminuje niejednoznaczność gramatyczną wpływającą na zrozumienie. Które zdanie z wiadomości zawiera taką niejednoznaczność i wymaga korekty?
- "moje dziecko Oliwia Kowalska z klasy 4b nie weźmie udziału w wycieczce do Krakowa która jest zaplanowana na 20 marca"
- "dziecko jest chore i nie będzie mogło pojechać"
- "proszę o zwrot pieniędzy za wycieczkę które wpłaciłam w zeszłym miesiącu" (correct answer)
- "z poważaniem Karolina Kowalska"
Explanation: Kiedy analizujesz poprawność gramatyczną zdania, zwróć szczególną uwagę na zgodność zaimka względnego z rzeczownikiem, do którego się odnosi – to tzw. związek zgody. Zaimek „który/które/która" musi pasować rodzajem i liczbą do swojego poprzednika.
W opcji C czytamy: „proszę o zwrot pieniędzy za wycieczkę które wpłaciłam". Tu pojawia się niejednoznaczność: zaimek „które" może odnosić się zarówno do „pieniędzy" (liczba mnoga, nijaki/męski), jak i gramatycznie nie pasuje do „wycieczkę" (rodzaj żeński → powinno być „którą"). Czytelnik nie wie, czy Karolina wpłaciła pieniądze, czy wycieczkę – zdanie jest składniowo wieloznaczne i wymaga korekty na: „pieniędzy za wycieczkę, którą wpłaciłam" (wskazując, że chodziło o opłatę za wycieczkę). To właśnie niejednoznaczność gramatyczna wpływająca na rozumienie tekstu – odpowiedź C jest prawidłowa.
Opcja A zawiera wprawdzie brak przecinka przed „która", co jest błędem interpunkcyjnym, ale zaimek „która" jednoznacznie odnosi się do „wycieczki" – nie ma tu wieloznaczności co do sensu zdania. Opcja B jest zdaniem prostym i poprawnym – nie zawiera żadnej niejednoznaczności gramatycznej. Opcja D to jedynie formuła grzecznościowa; nie tworzy żadnej struktury wymagającej korekty.
Wskazówka: Gdy szukasz niejednoznaczności, pytaj: „Do czego odnosi się ten zaimek?" Jeśli możliwe są dwie interpretacje zmieniające sens zdania – masz problem gramatyczny. Błąd interpunkcyjny to nie to samo co wieloznaczność składniowa.
Question 7
Agnieszka przygotowała ogłoszenie dla wspólnoty mieszkaniowej: "Szanowni mieszkańcy informujemy że w dniach 3-5 marca będzie przerwa w dostawie ciepłej wody z powodu remontu instalacji, przepraszamy za utrudnienia i prosimy o cierpliwość i wyrozumiałość, za wszelkie niedogodności przepraszamy jeszcze raz, zarząd"
Agnieszka chce usunąć z ogłoszenia powtórzenia, które osłabiają jego czytelność, zachowując wszystkie kluczowe informacje. Która wersja ogłoszenia najlepiej realizuje ten cel?
- Szanowni Mieszkańcy, informujemy, że w dniach 3–5 marca nastąpi przerwa w dostawie ciepłej wody z powodu remontu instalacji. Przepraszamy za utrudnienia i prosimy o wyrozumiałość. Zarząd. (correct answer)
- Szanowni Mieszkańcy, informujemy, że w dniach 3–5 marca nastąpi przerwa w dostawie ciepłej wody. Przepraszamy za utrudnienia i prosimy o cierpliwość i wyrozumiałość. Remont instalacji potrwa trzy dni. Za wszelkie niedogodności przepraszamy. Zarząd.
- Szanowni Mieszkańcy, w związku z remontem instalacji w dniach 3–5 marca nie będzie ciepłej wody. Przepraszamy. Zarząd.
- Informujemy, że przerwa w dostawie ciepłej wody planowana jest na marzec z powodu remontu. Przepraszamy za utrudnienia i prosimy o wyrozumiałość. Zarząd.
Explanation: Gdy redagujesz tekst urzędowy lub informacyjny, Twoim zadaniem jest usunięcie zbędnych powtórzeń przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich kluczowych treści. W oryginalnym ogłoszeniu Agnieszki pojawia się kilka problemów: brak interpunkcji, a przede wszystkim dwukrotne przeproszenie za niedogodności ("przepraszamy za utrudnienia" i "za wszelkie niedogodności przepraszamy jeszcze raz") oraz bliskoznaczne słowa "cierpliwość i wyrozumiałość", które w tym kontekście oznaczają praktycznie to samo.
Odpowiedź A najlepiej realizuje cel zadania, ponieważ eliminuje powtórzenie przeprosin (pozostawiając je tylko raz), usuwa jedno z synonimicznych słów ("cierpliwość"), zachowuje za to wszystkie kluczowe informacje: daty (3–5 marca), powód przerwy (remont instalacji) oraz nadawcę (Zarząd). Tekst jest zwięzły, poprawny interpunkcyjnie i kompletny.
Odpowiedź B jest błędna, bo zamiast usuwać powtórzenia, dodaje nowe zdanie ("Remont instalacji potrwa trzy dni") i nadal zawiera podwójne przeprosiny, co tylko komplikuje ogłoszenie.
Odpowiedź C zbyt mocno skraca tekst — usuwa nie tylko powtórzenia, ale też ważne informacje, jak prośba o wyrozumiałość i pełne wyjaśnienie sytuacji. To już nie redakcja, lecz nadmierne uproszczenie.
Odpowiedź D pomija konkretne daty (3–5 marca), zastępując je ogólnikowym słowem "marzec", co jest poważną utratą kluczowej informacji praktycznej.
Zapamiętaj: dobra redakcja to równowaga między zwięzłością a kompletnością. Usuń powtórzenia i synonimy, ale nigdy nie rezygnuj z danych, które odbiorca musi znać.