- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η ομάδα Β — και όχι η ομάδα Α — θα εκπροσωπήσει το σχολείο;
Answer: Η ομάδα Β κέρδισε τρία παιχνίδια στη σειρά (δεύτερο, τρίτο και τέταρτο), εκπληρώνοντας έτσι ακριβώς τον κανόνα που έθεσε ο καθηγητής.
Όταν αντιμετωπίζεις ερωτήσεις «ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα μια ερμηνεία», ο στόχος σου είναι να βρεις το στοιχείο εκείνο που συνδέεται άμεσα και λογικά με τον κανόνα που τέθηκε — όχι απλώς κάτι που ακούγεται πειστικό.
Ο κανόνας του καθηγητή είναι ξεκάθαρος: τρεις συνεχόμενες νίκες. Η ομάδα Α κέρδισε το πρώτο και δεύτερο, έχασε το τρίτο, και μετά κέρδισε το τέταρτο και πέμπτο — δηλαδή, ποτέ δεν έφτασε τρεις στη σειρά. Η ομάδα Β, αντίθετα, κέρδισε το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο παιχνίδι διαδοχικά. Αυτό ακριβώς περιγράφει η απάντηση Β, και γι' αυτό είναι η σωστή: επισημαίνει ότι η ομάδα Β εκπλήρωσε κατά γράμμα τον κανόνα που ορίστηκε.
Η απάντηση Α είναι παραπλανητική γιατί συγκρίνει συνολικές νίκες, ενώ ο κανόνας δεν αφορά το σύνολο αλλά τη συνέχεια. Η Γ κάνει το ίδιο λάθος: δύο συνεχόμενες νίκες δεν ισοδυναμούν με τρεις — και δεν υπάρχει «ανοδική πορεία» ως κριτήριο στον κανόνα. Η Δ παρερμηνεύει τα δεδομένα: η ομάδα Α έχασε ένα παιχνίδι, η ομάδα Β δύο — άρα το επιχείρημα ότι η Β έχει ανώτερη απόδοση είναι εσφαλμένο.
Η στρατηγική που πρέπει να θυμάσαι: πάντα επέστρεφε στον ακριβή ορισμό ή κανόνα που δίνεται στο κείμενο. Μην αφήνεις γενικές εντυπώσεις («καλύτερη απόδοση», «ανοδική τάση») να σε αποπροσανατολίζουν από το συγκεκριμένο κριτήριο που εξετάζεται.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι οι κάτοικοι της Αθήνας έχουν μια αντιφατική αλλά βαθιά σχέση με την πόλη τους;
Answer: Ο ντόπιος ανέφερε ότι η Αθήνα «σε αγχώνει, αλλά δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτήν», εκφράζοντας ταυτόχρονα δυσαρέσκεια και αδυναμία αποχωρισμού.
Όταν μια ερώτηση ζητά ποια λεπτομέρεια «υποστηρίζει καλύτερα» μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να αναζητάς αποδείξεις που καλύπτουν όλες τις πτυχές της ερμηνείας — στην προκειμένη περίπτωση τόσο την «αντιφατική» όσο και τη «βαθιά» σχέση των κατοίκων με την πόλη.
Η σωστή απάντηση είναι η C, γιατί η φράση του ντόπιου «η Αθήνα σε αγχώνει, αλλά δεν μπορείς να ζήσεις χωρίς αυτήν» εκφράζει ταυτόχρονα δύο αντίθετα συναισθήματα: δυσαρέσκεια/άγχος (αντιφατική σχέση) και αδυναμία αποχωρισμού (βαθιά συναισθηματική δέσμευση). Αυτή η μία πρόταση αποτυπώνει και τις δύο διαστάσεις της ερμηνείας με τον πιο άμεσο τρόπο.
Η A αναφέρεται στην αρχιτεκτονική αντίθεση αρχαίου/σύγχρονου — αυτό περιγράφει αντιθέσεις της πόλης, όχι τη σχέση των κατοίκων με αυτήν. Δεν αφορά τα συναισθήματα ή τη δέσμευση.
Η B είναι παραπλανητική γιατί αντιστρέφει το νόημα του κειμένου. Το απόσπασμα λέει ρητά ότι «λίγοι θα την άλλαζαν με άλλη πόλη» — άρα οι κάτοικοι δεν σκέφτονται να φύγουν, και η B υποστηρίζει το αντίθετο.
Η D επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αρχιτεκτονική ανάμειξη, αγνοώντας εντελώς τη σχέση των κατοίκων με την πόλη, που είναι ο πυρήνας της ερώτησης.
Στρατηγική: Όταν ψάχνεις για «υποστηρικτική λεπτομέρεια» μιας ερμηνείας, έλεγξε αν η απάντηση καλύπτει όλα τα στοιχεία της ερμηνείας. Μια απάντηση που καλύπτει μόνο ένα μέρος είναι συνήθως παγίδα.
- Ποια λεπτομέρεια του κειμένου υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η γιαγιά Ελένη εκτίμησε περισσότερο τη συναισθηματική σύνδεση παρά τα υλικά δώρα;
Answer: Η γιαγιά Ελένη δήλωσε ότι το πιο όμορφο δώρο ήταν η παρουσία του Νίκου, τον οποίο δεν είχε δει εδώ και δύο χρόνια.
Όταν μια ερώτηση ζητά να εντοπίσεις ποια λεπτομέρεια του κειμένου υποστηρίζει μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να ψάχνεις για άμεση, κυριολεκτική απόδειξη — όχι συμπεράσματα ή εικασίες. Η ερμηνεία εδώ είναι ότι η γιαγιά Ελένη εκτίμησε τη συναισθηματική σύνδεση πάνω από τα υλικά δώρα.
Η απάντηση Β είναι η σωστή γιατί το κείμενο λέει ρητά: «Η γιαγιά Ελένη είπε ότι το πιο όμορφο δώρο ήταν η παρουσία του Νίκου, τον οποίο δεν είχε δει εδώ και δύο χρόνια.» Αυτή η φράση συνδέει απευθείας τη συναισθηματική αξία (η παρουσία ενός αγαπημένου προσώπου μετά από δύο χρόνια απουσίας) με τη δήλωση της ίδιας της γιαγιάς — είναι η πιο ισχυρή και άμεση απόδειξη.
Η απάντηση Α εισάγει μια ερμηνεία που το κείμενο δεν υποστηρίζει: ότι το κέικ ήταν «αντιστάθμισμα» για την απουσία της Μαρίας. Αυτό είναι υπόθεση, όχι γεγονός. Η απάντηση Γ εστιάζει στον Νίκο και το ταξίδι του, που δείχνει αφοσίωση, αλλά δεν αποδεικνύει τι εκτίμησε η γιαγιά — επικεντρώνεται στην πράξη του, όχι στη στάση εκείνης. Η απάντηση Δ μιλά για την Μαρία και την πιθανή στενοχώρια της γιαγιάς, αλλά αυτό είναι εικασία — το κείμενο δεν το επιβεβαιώνει.
Η στρατηγική που πρέπει να θυμάσαι: όταν ψάχνεις «τεκμήριο» από το κείμενο, προτίμα πάντα την άμεση δήλωση ενός χαρακτήρα έναντι οποιασδήποτε έμμεσης υπόθεσης ή εξωτερικής εκτίμησης.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η κατάσταση με τους λύκους αντιπροσωπεύει σύγκρουση μεταξύ οικονομικών και περιβαλλοντικών συμφερόντων;
Answer: Οι κτηνοτρόφοι θεωρούν τους λύκους απειλή για τα κοπάδια τους (οικονομικό συμφέρον), ενώ οι περιβαλλοντολόγοι τονίζουν τον κρίσιμο ρόλο τους στο οικοσύστημα (περιβαλλοντικό συμφέρον).
Όταν μια ερώτηση σας ζητά να εντοπίσετε ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να ψάξετε για στοιχείο που συνδέει άμεσα και τις δύο πλευρές της ερμηνείας — σε αυτή την περίπτωση, οικονομικά και περιβαλλοντικά συμφέροντα σε αντιπαράθεση.
Η σωστή απάντηση είναι η D, γιατί είναι η μόνη που παρουσιάζει και τις δύο διαστάσεις της σύγκρουσης με σαφήνεια: οι κτηνοτρόφοι ανησυχούν για τα κοπάδια τους (οικονομικό συμφέρον), ενώ οι περιβαλλοντολόγοι υπερασπίζονται τον οικολογικό ρόλο των λύκων (περιβαλλοντικό συμφέρον). Αυτή η αντίθεση αποδεικνύει ακριβώς τη σύγκρουση που περιγράφει η ερμηνεία.
Η Α είναι παγίδα γιατί η σταθεροποίηση του πληθυσμού είναι απλώς μια επιστημονική παρατήρηση — δεν αναδεικνύει καμία σύγκρουση συμφερόντων, αλλά οδηγεί σε ένα συμπέρασμα που το κείμενο δεν υποστηρίζει. Η Β εστιάζει στη στάση του βιολόγου ως παρουσιαστή, όχι στην ουσία της σύγκρουσης — το ότι παρουσιάζει και τις δύο πλευρές δεν σημαίνει ότι η επιστήμη αδυνατεί να αποφασίσει. Η Γ αντιστρέφει την ερμηνεία: ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει σύγκρουση, κάτι που είναι το αντίθετο από αυτό που ζητείται.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις "ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα μια ερμηνεία", ψάξτε για την επιλογή που καλύπτει όλα τα στοιχεία της ερμηνείας — όχι μόνο ένα. Αν η ερμηνεία έχει δύο μέρη (π.χ. οικονομικό ΚΑΙ περιβαλλοντικό), η σωστή απάντηση πρέπει να αγγίζει και τα δύο.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η απόφαση του Γιώργη να παραιτηθεί οφείλεται κυρίως στην ανάγκη να αποφύγει οικονομικές συνέπειες;
Answer: Η μητέρα του έχει προειδοποιήσει πολλές φορές ότι θα κόψει τα χαρτζιλίκια αν δεν μελετά αρκετά, άρα η αποτυχία στις εξετάσεις ενεργοποιεί αυτή την οικονομική απειλή.
Όταν ερωτήσεις σάς ζητούν να εντοπίσετε ποια λεπτομέρεια «υποστηρίζει καλύτερα» μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να αναρωτηθείτε: ποιο στοιχείο του κειμένου συνδέεται άμεσα και λογικά με την ερμηνεία που δίνεται — στη συγκεκριμένη περίπτωση, ότι η απόφαση του Γιώργη κινητοποιείται κυρίως από οικονομικούς λόγους.
Η απάντηση C είναι η σωστή γιατί δημιουργεί μια σαφή αιτιακή αλυσίδα: η μητέρα έχει ήδη απειλήσει να κόψει τα χαρτζιλίκια αν ο Γιώργης δεν μελετά αρκετά → ο Γιώργης απέτυχε σε δύο εξετάσεις → η απειλή «ενεργοποιείται» → άρα η παραίτηση από τη δουλειά για να μελετήσει μπορεί να εξηγηθεί ως προσπάθεια αποφυγής οικονομικής ζημίας. Αυτό είναι ακριβώς αυτό που η ερώτηση ζητά να αποδείξετε.
Η Α εξηγεί γιατί η επανεξέταση του δίνει κίνητρο να αφοσιωθεί στη μελέτη, αλλά δεν αναφέρεται καθόλου σε οικονομικές συνέπειες — άρα δεν υποστηρίζει την συγκεκριμένη ερμηνεία. Η Β υπονοεί ότι η δουλειά έβλαπτε τις σπουδές του, γεγονός που δικαιολογεί την παραίτηση για ακαδημαϊκούς λόγους, όχι οικονομικούς. Η D αποδυναμώνει μάλιστα το οικονομικό επιχείρημα, υπονοώντας ότι η απώλεια της εργασίας δεν τον επηρεάζει οικονομικά — άρα δεν στηρίζει την ερμηνεία.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις «ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει», ελέγξτε αν κάθε επιλογή συνδέεται λογικά με τη συγκεκριμένη ερμηνεία που ζητείται — όχι απλώς αν είναι αληθινή βάσει του κειμένου.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι ο δήμος δεν έχει ακόμη επιτύχει τον στόχο του, αλλά βρίσκεται σε καλό δρόμο;
Answer: Τα απορρίμματα μειώθηκαν κατά 18% σε ένα χρόνο, ενώ ο στόχος είναι 30% σε δύο χρόνια, άρα ο δήμος υστερεί αλλά έχει χρόνο να καλύψει τη διαφορά.
Όταν μια ερώτηση ζητά ποια λεπτομέρεια «υποστηρίζει» μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να αναζητάς αποδείξεις που ταιριάζουν ακριβώς με αυτή την ερμηνεία — όχι περισσότερο, όχι λιγότερο. Εδώ η ερμηνεία έχει δύο μέρη: (α) ο στόχος δεν έχει επιτευχθεί ακόμα, και (β) ο δήμος βρίσκεται σε καλό δρόμο.
Η απάντηση Β είναι η σωστή γιατί συνδυάζει και τα δύο στοιχεία με ακρίβεια. Ο στόχος είναι μείωση 30% σε δύο χρόνια. Μετά από ένα χρόνο, έχει επιτευχθεί μείωση 18%. Αυτό σημαίνει ότι ο στόχος δεν έχει φτάσει ακόμα, αλλά έχει καλυφθεί πάνω από το μισό της διαδρομής με τον μισό διαθέσιμο χρόνο — άρα υπάρχει ρεαλιστική προοπτική επίτευξης.
Η απάντηση Α είναι λανθασμένη γιατί κάνει ένα άλμα που δεν υποστηρίζεται από το κείμενο: το ότι η ανακύκλωση ήταν «η πιο αποτελεσματική» δεν σημαίνει ότι οι άλλες παρεμβάσεις «δεν λειτούργησαν καθόλου». Αυτή είναι υπερβολική ερμηνεία.
Η απάντηση Γ συγχέει δύο εντελώς διαφορετικά μεγέθη: το ποσοστό συμμετοχής νοικοκυριών (65%) με το ποσοστό μείωσης απορριμμάτων (30%). Το ένα δεν σημαίνει αυτόματα το άλλο.
Η απάντηση Δ εισάγει μια κρίση για τον στόχο («υπερβολικά φιλόδοξος») που πουθενά δεν υποστηρίζεται από το κείμενο. Πρόσεξε να μην επιλέγεις απαντήσεις που προσθέτουν συμπεράσματα εκτός κειμένου.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις ερμηνείας, ελέγχε κάθε απάντηση ως εξής: «Το κείμενο το λέει αυτό ρητά ή το συνάγω εύλογα;» Αν η απάντηση προσθέτει πληροφορίες που δεν υπάρχουν, απόφυγέ την.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η απόφαση του Δήμου στοχεύει πρωτίστως στους εμπόρους και όχι στους καταναλωτές ως κύριους υπευθύνους;
Answer: Τα πρόστιμα των 500 ευρώ επιβάλλονται στους εμπόρους που δεν συμμορφώνονται, ενώ οι πολίτες απλώς ενθαρρύνονται — χωρίς κύρωση — να αλλάξουν συμπεριφορά.
Όταν μια ερώτηση σε ζητά να εντοπίσεις ποια λεπτομέρεια «υποστηρίζει καλύτερα» μια συγκεκριμένη ερμηνεία, ψάχνεις για άμεση, τεκμηριωμένη απόδειξη — όχι απλώς μια σχετική πληροφορία. Η ερμηνεία εδώ είναι ότι η απόφαση στοχεύει πρωτίστως τους εμπόρους ως κύριους υπεύθυνους.
Η απάντηση D είναι σωστή γιατί παρουσιάζει μια αντίθεση με αποδεικτική δύναμη: οι έμποροι αντιμετωπίζουν πρόστιμο (νομική κύρωση), ενώ οι πολίτες απλώς ενθαρρύνονται (χωρίς καμία συνέπεια). Αυτή η διαφορά στη μεταχείριση δείχνει ξεκάθαρα πού εστιάζει η ευθύνη σύμφωνα με τον Δήμο.
Η A κάνει το αντίθετο — υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές είναι οι κύριοι υπεύθυνοι, πράγμα που αντιφάσκει με την ερμηνεία που καλείσαι να τεκμηριώσεις.
Η B αναγνωρίζει τον ρόλο των καταναλωτών στη λύση του προβλήματος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θεωρούνται οι κύριοι υπεύθυνοι. Είναι λογικό λάθος: συμμετοχή στη λύση ≠ αποδοχή ευθύνης.
Η C είναι ουδέτερη πληροφορία — η ημερομηνία έναρξης αφορά την εφαρμογή του μέτρου, όχι την κατανομή ευθύνης. Δεν τεκμηριώνει τίποτα για το ποιος θεωρείται υπεύθυνος.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις ερμηνείας κειμένου, ψάξε για αντιθέσεις μέσα στο κείμενο — διαφορετική μεταχείριση δύο ομάδων (π.χ. κυρώσεις vs. προτροπή) είναι συχνά η πιο ισχυρή απόδειξη για το πού εστιάζει η πρόθεση του συντάκτη.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η αστική εκπαίδευση υστερεί σε εξατομικευμένη φροντίδα σε σχέση με την αγροτική;
Answer: Η δασκάλα έχει τώρα τριάντα μαθητές ανά τάξη και αναφέρει ότι πολλά παιδιά έχουν ανάγκες που δεν μπορεί να καλύψει μόνη της, σε αντίθεση με το χωριό.
Όταν μια ερώτηση ζητά να εντοπίσεις ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει μια συγκεκριμένη ερμηνεία, πρέπει να ψάξεις για στοιχεία που συνδέονται άμεσα με αυτό που ισχυρίζεται η πρόταση — χωρίς να παρεκκλίνεις σε άλλα θέματα ή να εισάγεις δικές σου συμπεράσματα.
Η ερμηνεία εδώ είναι: «η αστική εκπαίδευση υστερεί σε εξατομικευμένη φροντίδα». Η απάντηση Α είναι η σωστή γιατί συνδυάζει δύο συγκεκριμένα στοιχεία από το κείμενο: τον μεγάλο αριθμό μαθητών ανά τάξη (τριάντα) και την άμεση ομολογία της δασκάλας ότι δεν μπορεί να καλύψει μόνη της τις ανάγκες των παιδιών, σε αντίθεση με το χωριό όπου έδινε ατομική προσοχή. Αυτή η αντιπαράθεση αποδεικνύει ακριβώς την ερμηνεία που ζητείται.
Η απάντηση Β είναι παγίδα: αναφέρει πραγματική πληροφορία από το κείμενο, αλλά ισχυρίζεται ότι τα καλύτερα υλικά «αντισταθμίζουν» την έλλειψη εξατομικευμένης προσοχής — κάτι που η δασκάλα δεν λέει πουθενά και αντιβαίνει στην ερμηνεία που καλείσαι να υποστηρίξεις. Η απάντηση Γ κάνει ένα άλμα λογικής: ο μικρός αριθμός μαθητών μεταφράζεται αυθαίρετα σε «υποχρηματοδότηση», κάτι που το κείμενο δεν υποστηρίζει. Η απάντηση Δ επίσης βγάζει συμπέρασμα που δεν υπάρχει στο κείμενο — η μετάβαση της δασκάλας δεν σχολιάζεται ως προτίμηση ή επιλογή της.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις «ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει», πρόσεχε τις απαντήσεις που αναφέρουν αληθινές πληροφορίες αλλά τις στρέφουν σε διαφορετική κατεύθυνση από το ζητούμενο — αυτές είναι οι πιο συνηθισμένες παγίδες.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι η μελλοντική επιτυχία της «ΒιοΓεύση» δεν είναι εγγυημένη, παρά τα καλά φετινά αποτελέσματα;
Answer: Ο ανταγωνισμός στον κλάδο έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια, γεγονός που αποτελεί απειλή για τη διατήρηση της θέσης της εταιρείας στην αγορά.
Όταν μια ερώτηση ζητά να εντοπίσεις στοιχείο που αμφισβητεί τη μελλοντική επιτυχία μιας εταιρείας, ψάξε για αναφορά σε συγκεκριμένη, ενεργή απειλή — όχι απλώς σε γενικές παρατηρήσεις ή εικασίες για το μέλλον.
Η επιλογή C είναι η σωστή γιατί αξιοποιεί ένα άμεσο και τεκμηριωμένο στοιχείο από το κείμενο: ο ανταγωνισμός στον κλάδο έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό αποτελεί συγκεκριμένη, εξωτερική πίεση που απειλεί τη διατήρηση των κερδών, ακόμα κι αν φέτος τα αποτελέσματα ήταν εξαιρετικά. Η λογική σύνδεση είναι άμεση: περισσότεροι ανταγωνιστές → δυσκολότερη διατήρηση μεριδίου αγοράς.
Η επιλογή A παρερμηνεύει το παρελθόν. Το ότι η εταιρεία είχε αρχικές ζημιές δεν σημαίνει ότι η στρατηγική της ήταν αποτυχημένη — ήταν φυσιολογικό στάδιο ανάπτυξης, και η εταιρεία στη συνέχεια κέρδισε. Δεν υποστηρίζει αβεβαιότητα για το μέλλον.
Η επιλογή B είναι αληθής ως γενική λογική, αλλά δεν στηρίζεται σε συγκεκριμένο στοιχείο του κειμένου — είναι απλώς μια γενικόλογη παρατήρηση που ισχύει για οποιαδήποτε εταιρεία.
Η επιλογή D είναι ενδιαφέρουσα, αλλά επικεντρώνεται στην εξήγηση της παρούσας επιτυχίας, όχι σε απειλή για το μέλλον. Το ότι η ζήτηση αυξήθηκε λόγω πανδημίας δεν σημαίνει αυτόματα ότι θα μειωθεί.
Στρατηγική: Σε ερωτήσεις που ζητούν «τεκμήριο για X», πάντα ελέγχε αν η απάντηση βασίζεται σε συγκεκριμένο στοιχείο του κειμένου και αν η λογική σύνδεση με το ζητούμενο είναι άμεση και σαφής.
- Ποια λεπτομέρεια υποστηρίζει καλύτερα την ερμηνεία ότι δεν μπορούμε να συμπεράνουμε με βεβαιότητα ότι η Μεσογειακή διατροφή από μόνη της προκαλεί μειωμένο καρδιαγγειακό κίνδυνο;
Answer: Οι συμμετέχοντες που ακολουθούν Μεσογειακή διατροφή τείνουν επίσης να ασκούνται περισσότερο και να έχουν χαμηλότερα επίπεδα στρες, άρα δεν μπορεί να αποδοθεί το αποτέλεσμα μόνο στη διατροφή.
Όταν μια ερώτηση σε ζητά να εντοπίσεις γιατί δεν μπορούμε να αποδώσουμε αιτιακή σχέση, πρέπει να σκεφτείς: υπάρχουν άλλες μεταβλητές που θα μπορούσαν να εξηγήσουν το αποτέλεσμα; Αυτή είναι η έννοια της συγχυτικής μεταβλητής (confounding variable) στην κριτική ανάλυση επιστημονικών δεδομένων.
Η απάντηση Α είναι η πιο δυνατή γιατί επιτίθεται απευθείας στο πρόβλημα της αιτιότητας: αν οι άνθρωποι που τρώνε Μεσογειακή διατροφή ασκούνται επίσης περισσότερο και έχουν λιγότερο στρες, τότε δεν ξέρουμε ποιος παράγοντας προκαλεί τη μείωση του κινδύνου. Η διατροφή μπορεί να είναι απλώς συνυφασμένη με ένα γενικότερο υγιεινό τρόπο ζωής — δεν αποδεικνύεται ως ανεξάρτητη αιτία.
Η Β αναφέρει ένα πραγματικό μεθοδολογικό πρόβλημα (αυτοαναφορές = πιθανή ανακρίβεια δεδομένων), αλλά αυτό θέτει ζήτημα αξιοπιστίας μέτρησης, όχι αιτιότητας. Δεν απαντά στο ερώτημα «μήπως άλλος παράγοντας προκαλεί το αποτέλεσμα».
Η Γ εισάγει έναν ισχυρισμό που δεν υποστηρίζεται από το κείμενο — 10.000 άτομα θεωρείται γενικά αρκετά μεγάλο δείγμα, και το κείμενο δεν αμφισβητεί τη στατιστική σημαντικότητα.
Η Δ είναι εύλογη επιφανειακά, αλλά εστιάζει σε γλωσσική ανάλυση του άρθρου, όχι σε συγκεκριμένο εύρημα που υπονομεύει την αιτιακή ερμηνεία.
Στρατηγική: Όταν ψάχνεις για αδυναμίες μελέτης που αφορούν αιτιότητα, πάντα ρώτα: «Υπάρχει άλλος παράγοντας που εξηγεί το αποτέλεσμα;» Αυτό σε οδηγεί κατευθείαν στις συγχυτικές μεταβλητές — και στην απάντηση Α.
